August 19, 2025 2 min to read

Πέρα από το παιχνίδι

Ο γονιός ως σύντροφος παιχνιδιού

Ερχόμαστε σε επαφή με τα παιδιά—είτε ως γονείς είτε ως επαγγελματίες—και συχνά πιστεύουμε ότι παίζουμε μαζί τους. Κι όμως, μετά από ατελείωτες ώρες “παιχνιδιού”, αναρωτιέμαι: Τι είναι τελικά παιχνίδι;

Αυτό που εμείς θεωρούμε παιχνίδι, σημαίνει απαραίτητα ότι το αντιλαμβάνεται έτσι και το παιδί; Ή μήπως η οπτική μας διαφέρει τόσο πολύ που χάνουμε την ουσία;

Σε μια εποχή όπου κυριαρχούν οι έτοιμες ιδέες, τα πολλά υλικά και οι συγκεκριμένοι τρόποι παιχνιδιού, είναι κρίσιμο να σκεφτούμε ότι ένα παιχνίδι δεν χρειάζεται απαραίτητα υλικά ή κάποιο καλούπι. Μπορεί να δημιουργηθεί αυθόρμητα, στο εδώ και τώρα, και να περιλαμβάνει ό,τι επιθυμούν οι συμμετέχοντες: χειρονομίες, εκφράσεις, ήχους, λέξεις. Αρκεί να περνούν καλά μόνο αυτοί που συμμετέχουν.

Τα άυλα υλικά του παιχνιδιού

Συχνά, όταν σκεφτόμαστε το παιχνίδι, φέρνουμε στο μυαλό μας αντικείμενα και δραστηριότητες. Ωστόσο, το πραγματικό παιχνίδι δεν έχει πάντα υλική μορφή.

Ποια Ακόμα στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν το παιχνίδι, τα μέλη του αλλά και το περιβάλλον του παιχνιδιού:

• Αποδοχή: Η άνευ όρων αποδοχή της στιγμής και της ιδέας του παιδιού.
• Ισότητα: Η ισότιμη συμμετοχή, όπου ο ενήλικας δεν είναι ο “δάσκαλος” αλλά ένας απλός συμπαίκτης.
• Μη κατευθυντικότητα: Η ικανότητα να αφήνουμε το παιδί να καθοδηγεί τη διαδικασία, χωρίς να επιβάλλουμε τους δικούς μας κανόνες ή προσδοκίες.

Αυτές οι έννοιες, που συχνά αγνοούνται, είναι εκείνες που μετατρέπουν μια απλή δραστηριότητα σε μια ουσιαστική εμπειρία σύνδεσης και δημιουργίας. Σε μια εποχή που δίνουμε μεγάλη σημασία στη μορφή και σε αυτό που φαίνεται παιχνίδι, αξίζει να αναλογιστούμε πόσο τα άυλα στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν το παιχνίδι και να δημιουργήσουν ένα ανοιχτό περιβάλλον.

Η πρόκληση της αυθεντικότητας

Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ένα παιχνίδι είναι πραγματικά βιωμένο και από τις δύο πλευρές; Είμαστε βέβαιοι ότι η αντίληψη που έχουμε για τον άλλον είναι αληθινή; Ή μήπως έχουμε εγκλωβιστεί στις δικές μας ερμηνείες, νομίζοντας ότι καταλαβαίνουμε, ενώ στην πραγματικότητα δεν το κάνουμε;

Η απάντηση βρίσκεται στην αυθεντικότητα. Το να είσαι παρών, ανοιχτός και έτοιμος να παρακολουθήσεις αντί να οδηγήσεις, είναι το κλειδί. Είναι η στιγμή που παύεις να είσαι ο γονιός που “παίζει” και γίνεσαι ο σύντροφος που συμπράττει.

Μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο απαντήσεις, θεωρίες και βεβαιότητες, ίσως αξίζει να θυμόμαστε πως, καμιά φορά, το ερωτηματικό μπορεί να χρησιμεύσει περισσότερο από την τελεία. Ίσως αυτό να σημαίνει πως είμαστε εκεί - σε εγρήγορση, ανοιχτοί, έτοιμοι να αλλάζουμε και να προσαρμοζόμαστε, κάθε φορά που το περιβάλλον (ή το παιδί) μάς απαντά με έναν νέο τρόπο.

Μπορεί το παιχνίδι να ξεκινά από το αναπάντητο…